പ്രതിദിന പംക്തി

മനസ്സിന് സ്വാഭാവികമായി ഭീഷണികളും നഷ്ടങ്ങളും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കാനുള്ള പ്രവണതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ദുഃഖകരമായ അനുഭവങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി ഓർമ്മയിൽ തങ്ങിനിൽക്കും. ഇതേ തലച്ചോറിന് മറ്റൊരു കഴിവുമുണ്ട്. നാം ബോധപൂർവം നല്ല അനുഭവങ്ങളിലേക്കു ശ്രദ്ധ തിരിക്കുമ്പോൾ, ആ ഓർമ്മകളും കൂടുതൽ ശക്തമായി നിലനിൽക്കാൻ തുടങ്ങും. (തലച്ചോറിന് പക്ഷഭേദമില്ല.)

തലച്ചോറിന് ഒരു സ്വഭാവമുണ്ട്. നമ്മൾ ആദ്യം വിശ്വസിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കുകയും, അതിനു വിരുദ്ധമായ വിവരങ്ങൾ എളുപ്പം അവഗണിക്കുകയും ചെയ്യാം. അതുകൊണ്ടാണ് ഒരാൾ ലോകം മുഴുവൻ അവസരങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ, മറ്റൊരാൾ ലോകം മുഴുവൻ പ്രശ്നങ്ങൾ മാത്രം കാണുന്നത്. ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി പറയുന്നത്: പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ മാത്രം പോരാ. അവയെ ശ്രദ്ധിക്കാനും പരിശീലിക്കണം.

ഒരു പുതിയ ശീലം രൂപപ്പെടുമ്പോൾ നമ്മൾ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തി മാത്രമല്ല മാറുന്നത്. ആ പ്രവൃത്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ സ്വയം തിരിച്ചറിവും ക്രമേണ മാറുകയാണ്. "ഞാൻ ഇത് ചെയ്യണം" എന്ന ചിന്തയിൽ നിന്ന് "ഞാൻ ഇത് ചെയ്യുന്ന ഒരാളാണ്" എന്ന തിരിച്ചറിവിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ, ആ ശീലം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറും. അതുകൊണ്ട് മാറ്റം എല്ലായ്പ്പോഴും വലിയ ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങണമെന്നില്ല. നമ്മൾ നമ്മളെക്കുറിച്ച് പറയുന്ന ചെറിയ വാക്കുകളിൽ നിന്നുപോലും അത് തുടങ്ങാം.

മനസ്സ് ഒരുദിവസം കൊണ്ട് ശാന്തമാകില്ല. അതൊരു സമുദ്രമാണ്. അലയാഴി എന്നല്ലേ നമ്മൾ സമുദ്രത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കാറ്? അലയൊഴിഞ്ഞ് ആഴിയോ, അല്ലേ? അപ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേക ലക്ഷ്യത്തിലേക്കു കുതിക്കാൻ, നിത്യവും സാധന വേണ്ടിവരും.

അനിശ്ചിതത്വം മനുഷ്യ മനസ്സിന് സ്വാഭാവികമായി അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കാം. എന്നാൽ വലിയ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ചെറിയ, വ്യക്തമായ അടുത്ത ചുവടുകളാക്കി മാറ്റുമ്പോൾ, പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കാൻ എളുപ്പമാകും. മാറ്റം തുടങ്ങുന്നതിന് മുഴുവൻ വഴിയും മുന്നിൽ വ്യക്തമായി കാണേണ്ടതില്ല. മുന്നേറുന്നതനുസരിച്ച് അത് നമുക്ക് മുന്നിൽ തെളിഞ്ഞു കിട്ടും. അടുത്ത ചുവട് കാണുന്നതിലാണ് കാര്യം.

നമ്മുടെ ശ്രദ്ധ ഒരു കാര്യത്തിൽ തുടർച്ചയായി കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ, അതിന് മനസ്സിൽ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു. ഒരു പരാജയം, ഒരു തെറ്റ്, ഒരു വിമർശനം, ഒരു വേദന എന്നിവയിലേക്ക് മാത്രം ശ്രദ്ധ ചുരുങ്ങുമ്പോൾ, അതാണ് നമ്മുടെ മുഴുവൻ ജീവിതമെന്ന് തോന്നാം. എന്നാൽ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ അതിനൊപ്പം തന്നെ വിജയങ്ങളും ബന്ധങ്ങളും കഴിവുകളും സ്നേഹവും സാധ്യതകളും ഉണ്ടാകും. ശ്രദ്ധ മാറുമ്പോൾ ജീവിതത്തിന്റെ ചിത്രം മാറുന്നതായി അനുഭവപ്പെടും.

ലോക ഭൂപടത്തിൽ നോക്കിയാൽ ദുബായുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അതിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനമാണ്. യൂറോപ്പ്, ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക എന്നീ മൂന്ന് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ഈ നഗരം. ലോകജനസംഖ്യയുടെ വലിയൊരു വിഭാഗത്തിലേക്ക് 10 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ വിമാന സർവീസ് നടത്താൻ കഴിയുന്ന അപൂർവ നഗരങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. എന്നാൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം മാത്രം മതിയാകില്ല. അതിനെ സാമ്പത്തിക നേട്ടമാക്കി മാറ്റാൻ അസാധാരണമായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. ദുബായ് അതാണ് ചെയ്തത്.

മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ Rumination എന്നൊരു പദമുണ്ട്. ഒരു സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് മനസ്സിൽ നിരന്തരം ചിന്തിക്കുന്ന ശീലമാണത്. ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ അതിൻ്റെ പരിഹാരത്തെക്കുറിച്ചു ചിന്തിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. എന്നാൽ അതേ സംഭവം വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെ മനസ്സിൽ ഓർത്തെടുക്കുന്നത് സമ്മർദ്ദവും ഉത്കണ്ഠയും വർധിപ്പിക്കും.

നമ്മൾ സ്വയം സംസാരിക്കുന്ന രീതി നമ്മുടെ വികാരങ്ങളെയും പെരുമാറ്റത്തെയും സ്വാധീനിക്കും. സ്വയം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന "എനിക്ക് ഒന്നും കഴിയില്ല" എന്ന ആവർത്തിച്ചുള്ള ചിന്ത നിരാശ വർദ്ധിപ്പിക്കും. അതേസമയം, യാഥാർത്ഥ്യബോധമുള്ള കരുണയുള്ള സ്വയംസംഭാഷണം കൂടുതൽ സ്ഥിരത നൽകാനും മുന്നേറാനും സഹായിക്കും.

നമ്മുടെ സ്വഭാവത്തിൻ്റേയും പെരുമാറ്റത്തിൻ്റെയും വലിയൊരു ഭാഗം പുറമേ അധികം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാത്ത നമ്മുടെ ശീലങ്ങളിലൂടെയാണ് വികസിക്കുന്നത്. ഉറക്കം, വായന, വ്യായാമം, ശ്രദ്ധ, ഭക്ഷണം. ഇവയൊക്കെ ഒരു ചെടി എന്ന നിലയിൽ ചിന്തിച്ചാൽ നമ്മളുടെ ആരോഗ്യപരമായ മുന്നേറ്റത്തെ സഹായിക്കുന്ന "വേരുകൾ" ആണ്. വിജയം പലപ്പോഴും ആ ചെടിയുടെ "പൂവ്" മാത്രമാണ്.