സ്ഥിരതയും, ആഗോള ബന്ധങ്ങളും, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആത്മവിശ്വാസവും – ലോക മൂലധനത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് ദുബായ് എങ്ങനെ സ്വന്തം വിപണിയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടു?
സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ഒരു പഴയ സത്യമുണ്ട്. പണം ഒരിക്കലും വികാരത്തെ പിന്തുടരുന്നില്ല; വിശ്വാസത്തെയാണ് പിന്തുടരുന്നത്. ലോകത്ത് എവിടെയെങ്കിലും അനിശ്ചിതത്വം ഉയർന്നാൽ മൂലധനം സ്വാഭാവികമായി സുരക്ഷിതവും സ്ഥിരതയുള്ളതുമായ ഇടങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങും. ഈ മനഃശാസ്ത്രം മറ്റേതൊരു നഗരത്തേക്കാളും നന്നായി മനസ്സിലാക്കിയത് ദുബായാണ്.
ദുബായ് ഒരിക്കലും ലോകത്തോട് “ഞങ്ങളുടെ അടുത്ത് എണ്ണയുണ്ട്” എന്ന് പറഞ്ഞില്ല. അവർ പറഞ്ഞത് മറ്റൊന്നായിരുന്നു -“നിങ്ങളുടെ മൂലധനത്തിന് സുരക്ഷിതമായ ഒരു വീട് ഞങ്ങൾ ഒരുക്കാം.” അതാണ് അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക തന്ത്രം.
2008-ലെ സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യത്തിന് ശേഷം ലോകത്തെ സമ്പന്നർ നിക്ഷേപം നടത്തുമ്പോൾ ലാഭം മാത്രമല്ല നോക്കിയത്; അപകടസാധ്യതയും കണക്കാക്കാൻ തുടങ്ങി. കോവിഡ് മഹാമാരി, റഷ്യ–ഉക്രൈൻ യുദ്ധം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ, അമേരിക്ക–ചൈന വ്യാപാരമത്സരം, ഇതെല്ലാം ചേർന്ന് ലോകത്തെ സമ്പന്ന കുടുംബങ്ങളോട് ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചു: “നിങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് എവിടെയാണ് ഏറ്റവും സുരക്ഷിതം?”
ആ ചോദ്യത്തിന് ദുബായ് നൽകിയ മറുപടി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റോ ബാങ്കിങ്ങോ മാത്രമായിരുന്നില്ല. അത് ഒരു സമ്പൂർണ്ണ സാമ്പത്തിക പരിസ്ഥിതിയായിരുന്നു.
ഒരു സമ്പന്ന കുടുംബം ഇന്ന് ദുബായിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ അവർക്ക് ഒരേ നഗരത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ബാങ്കിങ്, കുടുംബ നിക്ഷേപ ഓഫീസ്, നിയമോപദേശം, നികുതി ആസൂത്രണം, ആഗോള വിമാന ബന്ധം, സ്വകാര്യ ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, അന്താരാഷ്ട്ര വിദ്യാഭ്യാസം, സുരക്ഷിത ജീവിതം, ലോകോത്തര അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ലഭിക്കുന്നു. അതായത് ദുബായ് ഒരു നിക്ഷേപ കേന്ദ്രം മാത്രമല്ല; സമ്പത്ത് ജീവിക്കുകയും വളരുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പരിസ്ഥിതി (Wealth Ecosystem) സൃഷ്ടിച്ചു.
ഈ തന്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി സമയമാണ്. ലോകത്തിലെ മിക്ക സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രങ്ങളും ഒരു മേഖലയിൽ മാത്രമാണ് ശക്തമായത്. ലണ്ടൻ ധനകാര്യത്തിൽ ശക്തമാണ്. സിംഗപ്പൂർ വ്യാപാരത്തിൽ ശക്തമാണ്. ന്യൂയോർക്ക് മൂലധന വിപണിയിൽ ശക്തമാണ്. എന്നാൽ ദുബായ് ഈ മേഖലകളെല്ലാം ഒരേ നഗരത്തിൽ സംയോജിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ഒരു നിക്ഷേപകന് യൂറോപ്പിലേക്കും ഏഷ്യയിലേക്കും ആഫ്രിക്കയിലേക്കും ഒരേ ദിവസത്തിൽ ബിസിനസ് നടത്താൻ കഴിയുന്ന കേന്ദ്രമായി ദുബായ് മാറി.
മൂലധനത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ ദുബായുടെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത പ്രതിസന്ധികളെ അവസരങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന കഴിവാണ്. ലോകത്ത് എവിടെയെങ്കിലും അസ്ഥിരത വർധിക്കുമ്പോൾ പല രാജ്യങ്ങളും പ്രതിരോധത്തിലേക്ക് പോകും. എന്നാൽ ദുബായ് ഉടൻ പുതിയ വിസ പദ്ധതികൾ, പുതിയ നിക്ഷേപ നിയമങ്ങൾ, പുതിയ സാമ്പത്തിക മേഖലകൾ, പുതിയ വ്യാപാര കരാറുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിക്കും. അവർ പ്രതിസന്ധിയെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല; പ്രതിസന്ധിക്ക് ശേഷം മൂലധനം എങ്ങോട്ട് പോകുമെന്ന് മുൻകൂട്ടി കണക്കാക്കുകയാണ്.
ഇതിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് Golden Visa. ഇത് ഒരു കുടിയേറ്റ പദ്ധതി മാത്രമല്ല. ലോകത്തിലെ മികച്ച ഡോക്ടർമാർ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ, AI ഗവേഷകർ, വ്യവസായികൾ, കോടീശ്വരന്മാർ എന്നിവരോട് ദുബായ് പറയുന്നത് വളരെ ലളിതമായ ഒരു സന്ദേശമാണ്:
“നിങ്ങളുടെ കഴിവും നിങ്ങളുടെ മൂലധനവും ഞങ്ങൾക്ക് വേണം; അതിന് പകരം ഞങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് സ്ഥിരതയും സുരക്ഷയും ആഗോള അവസരങ്ങളും നൽകാം.” ഇതാണ് ആധുനിക സാമ്പത്തിക നയതന്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രൂപം.
ദുബായ് മറ്റൊരു കാര്യം വളരെ നേരത്തെ മനസ്സിലാക്കി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപിടിപ്പുള്ള വിഭവം ഇനി എണ്ണയല്ല; പ്രതിഭയും (Talent) മൂലധനവുമാണ് (Capital). അതുകൊണ്ടാണ് അവർ വിമാനത്താവളങ്ങൾ പണിതതുപോലെ സർവകലാശാലകളും ഗവേഷണകേന്ദ്രങ്ങളും ഫിനാൻഷ്യൽ ഹബ്ബുകളും സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇക്കോസിസ്റ്റങ്ങളും പണിതത്. കാരണം പ്രതിഭ എത്തുന്നിടത്തേക്കാണ് പിന്നീട് മൂലധനവും എത്തുന്നത്.
സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇന്ന് ഒരു പുതിയ ആശയം ഉപയോഗിക്കുന്നു – Capital follows Confidence. ആത്മവിശ്വാസം ഉണ്ടാകുന്നിടത്തേക്കാണ് മൂലധനം ഒഴുകുന്നത്. ദുബായ് ഈ ആത്മവിശ്വാസം സൃഷ്ടിച്ചത് മൂന്ന് തലങ്ങളിലൂടെയാണ്. ഒന്നാമത് രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരത, രണ്ടാമത് സാമ്പത്തിക പ്രവചനക്ഷമത, മൂന്നാമത് ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ ദർശനം. ഈ മൂന്ന് ഘടകങ്ങൾ ഒരുമിച്ചപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ സമ്പന്ന കുടുംബങ്ങൾ അവരുടെ സമ്പത്ത് ദുബായിലേക്ക് മാറ്റാൻ തുടങ്ങി.
എന്റെ മുപ്പതു വർഷത്തെ അനുഭവത്തിൽ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കിയ ഏറ്റവും വലിയ സത്യം ഇതാണ്. ദുബായ് പണത്തെ ആകർഷിക്കുന്നില്ല; പണം വരാൻ ആവശ്യമായ അന്തരീക്ഷമാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഈ രണ്ട് കാര്യങ്ങളും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. നികുതി ഇളവുകൾ കൊണ്ട് കുറച്ച് വർഷത്തേക്ക് നിക്ഷേപം നേടാം. എന്നാൽ വിശ്വാസം, നിയമവ്യവസ്ഥ, ആഗോള ബന്ധം, മനുഷ്യവിഭവശേഷി, സാങ്കേതികവിദ്യ, ജീവിതനിലവാരം എന്നിവ ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന പരിസ്ഥിതി മാത്രമേ തലമുറകളോളം മൂലധനത്തെ നിലനിർത്തൂ.
ഒരുപക്ഷേ അതാണ് ദുബായുടെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക രഹസ്യം. അവർ ലോകത്തോട് ഒരിക്കലും “ഞങ്ങളിലേക്ക് വരൂ” എന്ന് മാത്രം പറഞ്ഞില്ല. പകരം, “ലോകം നാളെ എങ്ങനെയാകുമെന്ന് ഞങ്ങൾ ഇന്ന് തന്നെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു” എന്ന സന്ദേശമാണ് നൽകിയത്. ആ സന്ദേശമാണ് ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സമ്പത്തിനെയും പ്രതിഭയെയും ആശയങ്ങളെയും ഒരുപോലെ ദുബായിലേക്ക് ഒഴുക്കുന്നത്. അത് ഒരു നഗരത്തിന്റെ വിജയം മാത്രമല്ല; ആത്മവിശ്വാസത്തെ ഒരു സാമ്പത്തിക ഉൽപ്പന്നമാക്കി മാറ്റിയ അപൂർവമായ വികസന മാതൃകയുടെ വിജയമാണ്.
(പരമ്പര അവസാനിക്കുന്നു )
