എല്ലാവരുടെയും സുഹൃത്തായ യു എ ഇ – നിഷ്പക്ഷ വിദേശനയത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ശക്തി
ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ രാജ്യങ്ങളെ സാധാരണയായി രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി വേർതിരിക്കാറുണ്ട്. ഒന്നാമത്തേത് സൈനിക ശക്തിയിലൂടെ സ്വാധീനം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ. രണ്ടാമത്തേത് സാമ്പത്തിക ശക്തിയിലൂടെ ലോകത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിനിടെ യു എ ഇ രൂപപ്പെടുത്തിയ വിദേശനയം ഈ രണ്ട് മാതൃകകളിൽ നിന്നും തുലോം വ്യത്യസ്തമാണ്. അവർ ലോകത്തെ ഭരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചില്ല; പകരം ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപാരം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വേദിയായി മാറാൻ ശ്രമിച്ചു. ഇതാണ് ഇന്ന് ദുബായെയും അബുദാബിയെയും ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കേന്ദ്രങ്ങളാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നത്.
ലോക രാഷ്ട്രീയത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു കൗതുകകരമായ കാര്യം മനസ്സിലാകും. അമേരിക്കൻ കമ്പനികൾക്കും ചൈനീസ് കമ്പനികൾക്കും ഒരേ നഗരത്തിൽ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ലോകത്ത് വളരെ കുറവാണ്. റഷ്യൻ നിക്ഷേപകരും യൂറോപ്യൻ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളും ഇന്ത്യൻ വ്യവസായികളും ആഫ്രിക്കൻ സംരംഭകരും ഒരേ സാമ്പത്തിക സംവിധാനത്തിനുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നഗരങ്ങൾ അതിലും കുറവാണ്. ഇന്ന് ആ പട്ടികയിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പേരാണ് ദുബായ്. ഇതിന് പിന്നിൽ കെട്ടിടങ്ങളോ തുറമുഖങ്ങളോ വിമാനത്താവളങ്ങളോ അല്ല; യുഎഇയുടെ അതീവ സൂക്ഷ്മമായ നിഷ്പക്ഷ വിദേശനയമാണ്.
അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളിൽ യുഎഇ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സമീപനം ആശയപരമായ കൂട്ടുകെട്ടുകളേക്കാൾ ദേശീയ താൽപര്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ശീതയുദ്ധകാലത്തെപ്പോലെ “ഒരു പക്ഷം തിരഞ്ഞെടുക്കുക” എന്ന നയം അവർ പിന്തുടരുന്നില്ല. മറിച്ച് “എല്ലാവരുമായി സഹകരിക്കുക, ആരുടെയും ശത്രുവാകാതിരിക്കുക” എന്നതാണ് അവരുടെ പ്രവർത്തനരീതി. ഇതൊരു രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യമല്ല മറിച്ച് സ്വന്തം സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ദീർഘകാല തന്ത്രമാണ്.
അമേരിക്ക യുഎഇയുടെ പ്രധാന സുരക്ഷാപങ്കാളിയാണ്. അതേസമയം ചൈന യുഎഇയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വ്യാപാര പങ്കാളികളിൽ ഒന്നാണ്. ഇന്ത്യയുമായുള്ള സാമ്പത്തിക ബന്ധം വർഷംതോറും ശക്തമാകുന്നു. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനുമായും ആഫ്രിക്കയുമായും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയുമായും യുഎഇ പുതിയ വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നു. ഒരേസമയം ഇത്രയും ശക്തികളുമായി സജീവ ബന്ധം നിലനിർത്തുന്ന രാജ്യങ്ങൾ ലോകത്ത് വളരെ കുറവാണ്.
ഈ നയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഗുണം വിദേശ നിക്ഷേപത്തിലാണ് കാണുന്നത്. ഒരു ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനി പുതിയ പ്രാദേശിക ആസ്ഥാനം സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ അത് കുറഞ്ഞ നികുതി മാത്രം നോക്കിയാകില്ല. രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരത, നിയമവ്യവസ്ഥ, നയത്തിലെ തുടർച്ച, അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയും വിലയിരുത്തിയാകും ആ തീരുമാനം. യുഎഇക്ക് ഈ നാല് മേഖലകളിലും നിക്ഷേപകർക്ക് ആത്മവിശ്വാസം നൽകാൻ കഴിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ് ആയിരക്കണക്കിന് ആഗോള കമ്പനികൾ അവരുടെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് ആസ്ഥാനമായി ദുബായിയെ തെരഞ്ഞെടുത്തത്.
ഇന്ത്യയും യുഎഇയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഈ നയത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. ഇന്ന് ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന വ്യാപാര പങ്കാളികളിൽ ഒന്നാണ് യുഎഇ. സമഗ്ര സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്ത കരാർ (CEPA) നിലവിൽ വന്നതോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം വേഗത്തിൽ വർധിച്ചു. ആഭരണങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ, മരുന്നുകൾ, യന്ത്രങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി മേഖലകളിൽ പുതിയ അവസരങ്ങൾ തുറന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് ഇന്ത്യൻ പ്രവാസികളുടെ സാന്നിധ്യവും ഈ ബന്ധത്തിന് സാമൂഹിക ആഴം നൽകുന്നു.
അതേസമയം ചൈനയുമായുള്ള ബന്ധവും യുഎഇ അതേ ഗൗരവത്തോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. “ബെൽറ്റ് ആൻഡ് റോഡ്” പദ്ധതിയിൽ ദുബായിയുടെ തുറമുഖങ്ങൾക്കും ലോജിസ്റ്റിക്സ് ശൃംഖലകൾക്കും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ചൈനയിൽ നിന്നുള്ള സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ കമ്പനികളും നിർമാണ സ്ഥാപനങ്ങളും ദുബായിൽ സജീവമാണ്. അമേരിക്കയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള മത്സരം ശക്തമാകുമ്പോഴും യുഎഇ ഇരുവരുമായും സാമ്പത്തിക ബന്ധം നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇത് നയതന്ത്രപരമായി അതീവ പ്രയാസമുള്ള ഒരു സമതുലിതാവസ്ഥയാണ്.
റഷ്യ–ഉക്രൈൻ യുദ്ധത്തിനുശേഷവും യുഎഇ ഈ സമതുലിത സമീപനം തുടർന്നു. പല പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളും കടുത്ത ഉപരോധങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയപ്പോൾ യുഎഇ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരാൻ ശ്രമിച്ചു. ഇതിലൂടെ നിരവധി സ്വകാര്യ നിക്ഷേപങ്ങളും കുടുംബ ഓഫീസുകളും ദുബായിലേക്ക് മാറി. അതേസമയം പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം തകരാതിരിക്കാനും ശ്രദ്ധിച്ചു. ഇതാണ് “സാമ്പത്തിക നയതന്ത്രം” എന്ന ആശയത്തിന്റെ പ്രായോഗിക രൂപം.
മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സംഘർഷങ്ങളിലും യുഎഇയുടെ സമീപനം ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇറാനും സൗദി അറേബ്യയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളിൽ യുഎഇ പങ്കെടുത്തു. ഇസ്രായേലുമായി നയതന്ത്രബന്ധം സ്ഥാപിച്ച അബ്രഹാം ഉടമ്പടിയും യുഎഇയുടെ പുതിയ വിദേശനയത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. അതേ സമയം പല അറബ് രാജ്യങ്ങളുമായും ശക്തമായ ബന്ധം തുടരുകയും ചെയ്തു. എല്ലാവരുമായി സംസാരിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് യുഎഇയെ ഒരു മധ്യസ്ഥശക്തിയാക്കി മാറ്റുന്നത്.
എന്നാൽ ഈ നയം വെല്ലുവിളികളില്ലാത്തതല്ല. അമേരിക്കയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള മത്സരം കൂടുതൽ രൂക്ഷമായാൽ യുഎഇയ്ക്ക് ഒരേ സമയം ഇരുവരുടെയും വിശ്വാസം നിലനിർത്തുന്നത് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാകും. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ പുതിയ സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികൾ, ഊർജ വിപണിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, സാങ്കേതിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവ ഈ സമതുലിത നയത്തിനു വെല്ലുവിളി ഉയർത്താം. എന്നിരുന്നാലും കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ട് തെളിയിച്ചത് യുഎഇ അതിവേഗം മാറുന്ന ലോകക്രമത്തിനനുസരിച്ച് തങ്ങളുടെ വിദേശനയം ക്രമീകരിക്കാൻ കഴിവുള്ള രാജ്യമാണെന്നതാണ്.
ദുബായിയുടെ വിജയത്തിന്റെ പിന്നിൽ ബുർജ് ഖലീഫയോ, പാം ജുമൈറയോ മാത്രമല്ല. ലോകം വിഭജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ എല്ലാവരേയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന സാമ്പത്തിക വേദിയായി സ്വയം അവതരിപ്പിച്ച ഒരു വിദേശനയമാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അടിത്തറ. “ഞങ്ങൾ ആരുടെയും എതിരാളികളല്ല; എല്ലാവരുടെയും പങ്കാളികളാണ്” എന്ന സന്ദേശം നിക്ഷേപകരും കമ്പനികളും ഗൗരവത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു. ഇന്ന് ദുബായിൽ ഒരേ ദിവസം അമേരിക്കൻ ബാങ്കുകളും ചൈനീസ് ടെക് കമ്പനികളും ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളും യൂറോപ്യൻ ഫിനാൻസ് സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നത് യാദൃശ്ചികമല്ല. ഇത് പതിറ്റാണ്ടുകളായി രൂപപ്പെടുത്തിയ നയതന്ത്ര ദർശനത്തിന്റെ ഫലമാണ്.
ഭാവിയിൽ ലോകം കൂടുതൽ ബഹുധ്രുവ ക്രമത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ യുഎഇയുടെ ഈ നിഷ്പക്ഷ വിദേശനയം കൂടുതൽ പ്രസക്തമാകും എന്നുറപ്പാണ്. രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചാലും വ്യാപാരവും നിക്ഷേപവും തുടരാൻ കഴിയുന്ന സുരക്ഷിത സാമ്പത്തിക ഇടനാഴികൾ ലോകത്തിന് ആവശ്യമായിരിക്കും. ആ ഇടനാഴികളിൽ ഏറ്റവും ശക്തമായ സ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നു നിലനിർത്താനാണ് യുഎഇ ശ്രമിക്കുന്നത്. അതിന്റെ വിജയമോ പരാജയമോ നിർണയിക്കുന്നത് സൈനിക ശക്തിയല്ല, മറിച്ച് എല്ലാ വാതിലുകളും തുറന്നുവെച്ചുകൊണ്ട് ദേശീയ താൽപര്യം സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന നയതന്ത്രബുദ്ധിയാണ്.
