ഇസ്ലാമിക സ്റ്റേറ്റിന്റെ കൊടും ക്രൂരതയ്ക്കും നരനായാട്ടിനും വിദേയരാക്കേണ്ടിവന്ന യസീദികളുടെ നേര് അനുഭവങ്ങളെ തുറന്നു കാട്ടുന്ന പുസ്തകമാണ് അവസാനത്തെ പെൺകുട്ടി. ഭീകരതയുടെയും വംശഹത്യയുടെയും അങ്ങേയറ്റം മനുഷ്യത്വരഹിതമായ ഒരധ്യായമാണ് 2018-ൽ സമാധാനത്തിനുള്ള നൊബേൽ സമ്മാനം നേടിയ നാദിയ മുറാദിന്റെ ജീവിത പുസ്തകം.
ഒരു സാധാരണ ആത്മകഥ എന്നതിലുപരി, ഇറാഖിലെ ന്യൂനപക്ഷമായ യസീദി സമൂഹം അനുഭവിച്ച ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങളിൽനിന്നും നരകയാതനയിൽനിന്നും അതിജീവനത്തിനായി ഒരു പെൺകുട്ടി നടത്തിയ അവിശ്വസനീയമായ പോരാട്ടത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണമായ നേർ സാക്ഷ്യം കൂടിയാണ്. വടക്കൻ ഇറാഖിലെ സിൻജാർ പ്രവിശ്യയിലുള്ള കൊച്ചോ എന്ന കൊച്ചു ഗ്രാമത്തിലെ നാദിയയുടെ ശാന്തവും ലളിതവുമായ ബാല്യകാലത്തിലേക്ക് വായനക്കാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. കൃഷിയും ആടുമേയ്ക്കലുമായി ജീവിച്ചിരുന്ന, സവിശേഷമായ ആചാരങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളുമുള്ള യസീദി സമൂഹത്തെയും അവരുടെ സംസ്കാരത്തെയും നാദിയ മനോഹരമായി പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു.
തലമുറകളായി പീഡനങ്ങൾ അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ഒരു ജനതയാണെങ്കിലും, കൊച്ചോ ഗ്രാമം അവർക്ക് എന്നും അഭയമായിരുന്നു. ഒരു ബ്യൂട്ടി സലൂൺ തുടങ്ങാൻ സ്വപ്നം കണ്ട, സാധാരണക്കാരിയായ ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം എത്രമേൽ സുന്ദരമായിരുന്നു എന്ന് നാദിയയുടെ വിവരണങ്ങളിൽ നിന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം. ഈ ഭാഗം, പിന്നീട് അവർക്ക് നഷ്ടമായതെന്താണ് എന്ന് വായനക്കാർക്ക് കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കി കൊടുക്കുന്നു.
എന്നാൽ, 2014 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റ് (ISIS) ഭീകരർ കൊച്ചോ ഗ്രാമം വളയുന്നതോടെ ആ സ്വസ്ഥ ജീവിതത്തിന് തിരശ്ശീല വീഴുന്നു. ‘കറുത്ത ദിവസങ്ങൾ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആ വംശഹത്യാ ശ്രമത്തിൽ, ഗ്രാമത്തിലെ പുരുഷന്മാരെയും പ്രായമായ സ്ത്രീകളെയും ക്രൂരമായി കൊന്നൊടുക്കി കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങളിലേക്ക് വലിച്ചെറിഞ്ഞു. നാദിയയുടെ അമ്മയും ആറ് സഹോദരന്മാരും അടക്കം കുടുംബത്തിലെ പല അംഗങ്ങളെയും ഭീകരർ കൊലപ്പെടുത്തി. ആയിരക്കണക്കിന് യസീദി സ്ത്രീകളെയും പെൺകുട്ടികളെയും ലൈംഗിക അടിമകളായി പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോയി. ഈ ഭീകരമായ സംഭവങ്ങളുടെ നേർസാക്ഷ്യമായി നാദിയയുടെ വാക്കുകൾ നമ്മെ ഭയത്തിന്റെ അഗാധതയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
തടവറയിലെ ഭാവനകൾക്കപ്പുറത്തുള്ള ക്രൂരതകളുടെയും പീഡനങ്ങളുടെയും കഥയാണ്. ലൈംഗിക അടിമച്ചന്തകളിൽ വിൽക്കപ്പെടുകയും, ഭീകരരുടെ നിരന്തരമായ ലൈംഗിക അതിക്രമങ്ങൾക്കും മാനസിക പീഡനങ്ങൾക്കും ഇരയാവുകയും ചെയ്ത ആ മൂന്ന് മാസങ്ങൾ നാദിയ വിവരിക്കുന്നത് യാതൊരു ഭയവും ഒളിച്ചുവെക്കലുമില്ലാതെയാണ്. ഒരു മനുഷ്യജീവിയോട് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ക്രൂരതകളെല്ലാം അവൾക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്നു. പലവട്ടം കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട അവളുടെ ശരീരം പീഡനത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു.
എങ്കിലും, നാദിയയുടെ ആത്മാവ് തകർക്കാൻ ISIS ഭീകരർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. രക്ഷപ്പെടാനുള്ള ഒരവസരത്തിനായി അവൾ കാത്തിരുന്നു. ആദ്യ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും, മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ ഒരു നേർത്ത വെളിച്ചം അവൾക്ക് മുന്നിൽ തെളിഞ്ഞുവന്നു. മൊസൂളിലെ ഒരു സുന്നി മുസ്ലിം കുടുംബത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ നാദിയ ISIS നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശത്ത് നിന്ന് സാഹസികമായി രക്ഷപ്പെട്ടു. ഒരു സുന്നി അറബി യുവാവിന്റെ ഭാര്യയായി വേഷമിട്ടാണ് അവൾ കുർദിസ്ഥാനിലെ അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പിൽ എത്തുന്നത്. തന്റെ ജീവൻ പണയം വെച്ചും അവളെ സഹായിച്ച ആ കുടുംബത്തിന്റെ നന്മയെ നാദിയ കൃതജ്ഞതയോടെ ഓർക്കുന്നു.
ഈ ഭാഗം വായനക്കാരനെ അസ്വസ്ഥനാക്കുകയും, ഒരേ സമയം മനുഷ്യന്റെ ക്രൂരതയെക്കുറിച്ചും, പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളിലും ചിലർക്ക് നഷ്ടമാകാത്ത മനുഷ്യത്വത്തെക്കുറിച്ചും ചിന്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പോരാട്ടത്തിന്റെ വഴികൾ
തടവറയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട ശേഷം നാദിയയ്ക്ക് തന്റെ സഹോദരങ്ങളുടെയും അമ്മയുടെയും മരണവാർത്തകൾ അറിയേണ്ടിവരുന്നു.
അതിജീവനത്തിന്റെ ആശ്വാസത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും, താൻ അനുഭവിക്കേണ്ടിവന്ന ദുരിതങ്ങൾ ലോകത്തോട് വിളിച്ചുപറയേണ്ടത് തന്റെ കടമയാണെന്ന് അവൾ തിരിച്ചറിയുന്നു. ജർമനിയിലെത്തിയ ശേഷം, ലോകം അറിയാതെ പോയ യസീദി വംശഹത്യയുടെയും ലൈംഗിക അടിമത്തത്തിന്റെയും ദുരന്തകഥ അവൾ ലോകനേതാക്കളുടെ മുന്നിൽ എത്തിച്ചു.
പ്രശസ്ത മനുഷ്യാവകാശ അഭിഭാഷകയായ അമാൽ ക്ലൂണിയുടെ സഹായത്തോടെ നാദിയ തന്റെ പോരാട്ടം ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ വേദികളിലേക്കും അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതികളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചു. താൻ അനുഭവിച്ച വേദന വെറും ഒരു വ്യക്തിയുടെ ദുരന്തമല്ലെന്നും, അത് ഒരു ജനതയ്ക്ക് നേരെയുണ്ടായ വംശഹത്യയുടെ തെളിവാണെന്നും അവൾ ലോകത്തോട് ഉറക്കെ പറഞ്ഞു.
‘അവസാനത്തെ പെൺകുട്ടി’ എന്ന ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പേര് തന്നെ അവളുടെ ദൃഢനിശ്ചയം വ്യക്തമാക്കുന്നു: ‘ഇങ്ങനെയൊരു ദുരന്തകഥയുമായി ലോകത്ത് വരുന്ന അവസാനത്തെ പെൺകുട്ടി താനായിരിക്കണം’ എന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ് നാദിയയുടെ പോരാട്ടത്തിന് പിന്നിലെ ശക്തി.
ഈ കൃതി വെറുമൊരു ഓർമ്മക്കുറിപ്പ് മാത്രമല്ല, അത് ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾക്കുള്ള ഒരു മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനമാണ്. വംശീയവും മതപരവുമായ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ നേരിടുന്ന പീഡനങ്ങളോടുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന്റെ മൗനത്തെ ഈ പുസ്തകം ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. അതിജീവിച്ചവർക്ക് നീതി ലഭിക്കുന്നതിനും, യുദ്ധക്കുറ്റവാളികളെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിനും, യസീദികൾക്ക് അവരുടെ സ്വന്തം മണ്ണിൽ സുരക്ഷിതമായി ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള നാദിയ മുറാദിന്റെ നിരന്തരമായ ആഹ്വാനം ഓരോ വായനക്കാരന്റെയും മനസ്സാക്ഷിയെ ഉണർത്തുന്നതാണ്.
‘അവസാനത്തെ പെൺകുട്ടി’ അതിശക്തമായ ഒരു വായനാനുഭവമാണ് സമ്മാനിക്കുന്നത്. ഭീകരതയുടെ ആഴമളക്കുന്നതിനൊപ്പം, ഒരു വ്യക്തിയുടെ ധീരതയ്ക്കും ആത്മബലത്തിനും ലോകത്തെ മാറ്റിമറിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഈ പുസ്തകം തെളിയിക്കുന്നു. കണ്ണീരോടെയല്ലാതെ വായിച്ചു തീർക്കാൻ കഴിയാത്ത ഈ പുസ്തകം, മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനോട് കാണിക്കുന്ന ക്രൂരതകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലും, നിസ്സഹായരായവർക്കുവേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്താനുള്ള ഒരു ആഹ്വാനവുമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, സമകാലിക ലോകത്ത് ഓരോരുത്തരും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട ഒരു സുപ്രധാന പുസ്തകമാണിത്.
അവസാനത്തെ പെൺകുട്ടി
നാദിയ മുറാദ്
പ്രസാധകർ : മഞ്ജുൾ പബ്ലിഷിംഗ് ഹൗസ്
